bazur.forumkurd.net
Giri yap

ifremi unuttum

En son konular
» SEN OYURKEN
Paz Mart 24, 2013 9:02 am tarafndan BAZUR FORUM

» PARDON
Paz Mart 24, 2013 8:39 am tarafndan BAZUR FORUM

» BAZUR
Sal ub. 22, 2011 11:21 pm tarafndan BAZUR FORUM

» teskur yazisi )))))))))))
Cuma Aus. 20, 2010 10:59 pm tarafndan BAZUR FORUM

» toplu siteler
ar. Aus. 11, 2010 11:13 pm tarafndan BAZUR FORUM

» Grup seyran ez nizanim
Per. Kas. 26, 2009 8:33 pm tarafndan rustemizal

» Koma Dilan - Serisi 5 Albm (Rapid)
Sal Ekim 27, 2009 8:43 pm tarafndan BAZUR FORUM

» Koma irvan - Serisi 12 Albm (Rapid)
Sal Ekim 27, 2009 8:22 pm tarafndan BAZUR FORUM

» Koma iya - Serisi 7 Albm (Rapid)
Sal Ekim 27, 2009 8:14 pm tarafndan BAZUR FORUM

» Koma Kurdi (Direkt Indir+RS)
Paz Eyl. 20, 2009 10:46 pm tarafndan BAZUR FORUM

» Kurdish music Jamshid
Ptsi Aus. 17, 2009 10:44 pm tarafndan BAZUR FORUM

» hasan serif
Ptsi Aus. 17, 2009 10:43 pm tarafndan BAZUR FORUM

» chopy xan konser
Ptsi Aus. 17, 2009 10:39 pm tarafndan BAZUR FORUM

» mrb arkadalar banada yer varm aranzda
Per. Haz. 18, 2009 2:49 pm tarafndan zozan_helin

» arka pilan
Cuma Haz. 12, 2009 11:32 pm tarafndan BAZUR FORUM

» Krt Remzi - Limin Cano - Keko Vare [Rapid+Zshare]
Ptsi Haz. 08, 2009 4:24 pm tarafndan BAZUR FORUM

» Koma Mizgin - Serisi 5 Albm [Rapid]
Ptsi Haz. 08, 2009 4:21 pm tarafndan BAZUR FORUM

» Murat Bektas - Serisi 11 Albm [Rapid+Uploaded]
C.tesi Mays 16, 2009 3:22 pm tarafndan BAZUR FORUM

» Koma Sirvan - Serisi 7 Albm
C.tesi Mays 16, 2009 3:16 pm tarafndan BAZUR FORUM

» Koma Zerdeste Kal - Serisi 3 Albm
C.tesi Mays 16, 2009 2:43 pm tarafndan BAZUR FORUM

Anahtar-kelime

Sosyal yer imi

Sosyal yer imi Digg  Sosyal yer imi Delicious  Sosyal yer imi Reddit  Sosyal yer imi Stumbleupon  Sosyal yer imi Slashdot  Sosyal yer imi Yahoo  Sosyal yer imi Google  Sosyal yer imi Blinklist  Sosyal yer imi Blogmarks  Sosyal yer imi Technorati  

Sosyal bookmarking sitesinde adresi saklayn ve paylan

Sosyal bookmarking sitesinde bazur.forumkurd.net adresi saklayn ve paylan

Eyll 2017
PtsiSalar.Per.CumaC.tesiPaz
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930 

Takvim Takvim

Program

Mela Mehmd Bazd ... Ji Edebiyata kurd ya klask

nceki balk Sonraki balk Aaa gitmek

Mela Mehmd Bazd ... Ji Edebiyata kurd ya klask

Mesaj tarafndan BAZUR FORUM Bir Ptsi Nis. 27, 2009 4:45 pm

Zanyar kurd xebatkar civak y bi nav deng Mela Mehmd Bayazd sala 1797-a li bajar Bazd (Bayazd) ji diya xwe bye. Xortany da ew Quran xwendye, di nav edebyata bi zimann ereb, faris tirk da kr bye zimann wan b qisr zanibye.

Ew lgernn xwe yn zanyar p li bajar xwe kirye, pa j - li Tewrz. D rwtya xwe ya li Farizistan ra, ew vedigere Bazd, dibe serwr medres di nav hemwelatyn xwe da z t naskirin. L pit, ku serek era kurda ya bi nav deng li Bazd ji text t avtin, ew cguhast Erzurum dibe li wira kar mamostaty berdewam dike. Bayazd xwed qedirek bilind bye, bona w yek ye, ku nav w li gelek mizgeft medreseyn bajarn cuda kirine. Hurmeta w di nav karmendn dewlet yn Tirkya Osmany da j heb. Hukumdarn sultany end cara w wek qasid xwe andine bal serekn serhildann kurda yn li wilayetn Botan Hekary bona ku wan ra bikeve nava peywendyan. L j ra bingehek heye ku em bne ser w bawery, ku pevgirdann Mela Mehmd Bayazd yn sur (bi diz) bi serokn serhildann kurda ra hebn. Usa xuya ye, ku ew hewl dida sipartinn hukumet ne ku ji bo berjewendyn Tirkya Osmany, l ji bo kara kurdn tkoer pk bne.


Hukumeta Tirky destp kir ik bire ser Mela Mehmd, ku ew bi isyankira ra girday ye. W p sirgn Wan dikin, pa digrin, davjine zindan, l pit 15 roja berdidin. Mela Mehmd navdar, wek dibjin, qedir xwe di dest xwe da digirt ne diht, ku cezake ji w zdetir bidne w. L dsa j ew ber av hukumet ket. Pit w di nav bext qedera Mela Mehmd da ecbn giran bn.

Dema er Rsyay-Tirky (saln 1853-1856) biray w ehd ket. Pit tkna Tirky, kar bar kurn w, ku bazirgan dikirin, her di xirabtir dib. Wan rojn bona M. M. Bayazd giran da, zanyar dplomat rs A. D. Jaba hewara xwe li w dadixe daxwaza alkary j dike. Di gulana sala 1856-a da ew dibe konsl Erzurum. Hema wan axa j akadmk A. Dorn ji Pterbrg ji A. D. Jaba ra pnyar dike, ku desthilatdarya xwe bi kar bne bona berevkirin lkolna materyaln bi zarav kurmanc.

Pit sala 1856-a Mela Mehmd di hla lgernn ziman, drok anda kurda da dibe mamosta, ronahdar karmend A. D. Jaba. Ew bi alkarya kurdn xwend xasma M. M. Bayazd, gelek destnivsarn kurd berhev dike ji Akademya Zanyar ya Pterbrg ra dine. Di nav wan da hinek destnivsarn Mela Mehmd j hebn, ku derheqa drok, tnografya zargotina kurda da bn. Ji w dem vir da navn zanyarn rs kurd gelek cara bi hev ra t ser zar-zimana ew nav yekser bi herfn zrn ketine nava droka kurdzany.

Di saln 1858-1859-an da M. M. Bayazd gramera ereb-faris-kurd ya El Teremox (dawya sedsala XV destpka sedsala XV) ber digre (kop dike) j ra pgotinek dinivse. Di w da ew derheqa jnengarya El Teremox da malmatya dinivse, qala hin zanyarn kurd nivskarn gramera kurd dike, derheqa rola xwendina di dibistana da li nav jyana and ya Kurdistan da tne ber ava.

Mela Mehmd yek ji s xudann dyalogn bi kurd-frans ye, ku berhemeke bona hnbna ziman kurd ye. Di w da weke 3 hezar dyalog hene, ku end alyn jyan deba kurdn Tirky di sedsala XX-a da tnine ber avan. Di w da malmat hene derbar erf-edet, rabn-rnitina kurda da, zbatyn drok yn derheqa eretn kurda titn mayn da hatine destnankirin.

A. D. Jaba, ku sala 1880-y da kar wergera wan gotbja ser ziman frans bi serhevda tne (xilas dike), di pgotina w da dibje, ku nyeta w heye jnengarya alkar xwe y dilsoz Mela Mehmd Bayazd binivse. Dibe konsl rsa soz xwe pk anbe j, ji ber ku ew merivek cidd b, l destxeta derheqa w yek da ne gihtye dest me.

Hema di wan axa da M. M. Bayazd bi pnyara A. D. Jaba pirtkeke hewaskar dinivse bi sernivsa "Rabn-rnitin erf-edetn kurda" w da derheqa timtla kurda, dem-dezg wan, leystik sazbendya gelr, derheqa huner anda kurda da radixe ber avn xwendevana. Ew pirtk di sala 1963-a bi wergera rs ji aly kurdzan M. Rdnkoy da hatye apkirin.

Ji namn A. D. Jaba, ku ew andye Pterbrg, em p dihesin, ku bi hvkirina w Mela Mehmd Bayazd wek berdewama xebata drokzan kurda y bi nav deng erefxan Btls, xebateke drok "Droka kurda ya n" (weke 1000 rpel) nivsye. Di w pirtk da droka weke hevt sala (ji saln 1785-1786 hetan saln 1857-1858) ya naveyn kurda yn sereke dihate ber ava. Mixabin, em nizanin i hatye ser w pirtk. Xuya ye, ku destnivsara wergera nvcmay di arva A. D. Jaba ya Smrn da maye. Ten wergera frans ya "Pgotina" w pirtk hatye parastin, ku A. D. Jaba kirye derheqa v yek da kurdzan Y. . Vaslyvay gotareke xwe da nivsye.

A. D. Jaba bi Mela Mehmd Bayazd ra tevay koleksyona destnivsarn kurd yn here tam mezin (weke 50 heb) yn derheqa folklor, drok, tnografya, ziman kurda da berev kirine. Ew kolksyon weke 90 sala ap ne bn, hetan sala 1957-a M. B. Rdnkoy ew di xebatn Pirtkxana Pterbrg ya bi nav Saltkov-drn da ne da weandin naskirin, l sala 1961- xebateke w ya bi nav "Derheqa destnivsarn kurd yn li Lnngrad" ronah dt.

Para koleksyon ya here sereke - ew destnivsarn helbestvann kurda yn sedsala navn yn here bi nav deng Feqy Teyran, Melay Bat, Melay Cizr, destnivsarn sertaca helbestvanya kurda "Mem Zn"-a ayr bi nav deng y sedsala XV Ahmed Xan yn mayn in. Di w koleksyon da, ku piran bi hereket hewldayna Mela Mehmd Bayazd hatye sazkirin, destnivsarn usa degme hene, wek em bjin yn ayrn mezin Hars Btls, Selm Silman, Durfan, Remedan, Mrad-xan Bayazd, ku kubarya edebyata kurda ya klask in. Bi saya ew koleksyon em p hesyan, ku vrsyonn kurd yn destann "Leyl Mecnn", "Ysif Zelxe", "Zemblfiro" hene.

Bi alkarya Mela Mehmd Bayazd A. D. Jaba cara pin ferhengn frans-kurd kurd-frans usa j ferhenga zaravn kurd yn hekar-rewand amade kir.

Mela Mehmd Bayazd di dema karkirina xwe ya here adan da - saln 1858-1859-a bi pnyara A. D. Jaba destp dike "erefnam" ya erefxan Btls ji faris werdigerne kurd, zarav kurmanc. Ew werger di hla zanyary da gelek baldar e. Ya pin, ji ber ku ew hetan niha droka bi ziman kurd ya tek-ten ye. Ya duda, destnivsara Pirtkxana Rsyay ya gel (Pirtkxana dewlet ya ber) da bi dest Mela Mehmd Bayazd hatye nivsandin. Kurdzann Pterbrg ev yek herwaha ew j, ku van dehsalyn pain li bal kurda, xwesma ronakbra, daxaza bi ziman dayka xwe droka gel xwe bixnin r daye, dane ber ava sala 1986-a ew destnivsar bi cr faksml (teksr) ap kirin kirine milk xwendevann kurdaxv. Di hlek da j ew firsendek e, ku mrata kedkar kurda y sedsala XX a ra nas bin.

Wergera ji rs: Tmr Xell
__________________
avatar
BAZUR FORUM
ADMIN
ADMIN

Erkek Mesaj Says : 3853
Lakap : bazur63
Reputation : 10
Points : 9280

http://bazur.forumkurd.net

Sayfa bana dn Aaa gitmek

nceki balk Sonraki balk Sayfa bana dn

- Similar topics

 
Bu forumun msaadesi var:
Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz